محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

80

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

موحدين جانشين آنان شده بودند و در اين ايام در عنفوان قدرت خويش بودند . دولت جديد بنى مرين در نظر اندلس و هم در نظر اسپانياى مسيحى جاى خالى مرابطين و موحدين را پر مىكرد و مسلم بود كه روزگارى هم در شبه‌جزيرهء اسپانيا همان كند كه آن دو دولت كرده بودند . بنى مرين از بطنى از بطون زناته - از قبايل مشهور بربر - بودند . چند قبيلهء چون مغراوه و مغيله و مديونه و جراوه و عبد الواد هم از زناته به حساب مىآمدند . با وجود اين بنى مرين مىگفتند كه نسبت به عرب مضر مىرسانند و از نسل بربن قيس عيلان بن مضربن نزارند و جد اعلاى ايشان جرماط بن مرين بن ورتاجى بن ماخوخ است . « 3 » قبايل مرينى در آغاز بدوى و كوچ‌نشين بودند و در صحارى و ارتفاعات جنوبى تونس زندگى مىكردند . اينان به هنگام تابستان به مغرب كوچ مىكردند . در آغاز قرن هفتم هجرى ميان ايشان و بنى عبد الواد جنگ افتاد . و در وادى ملويه واقع ميان مغرب و صحراء فرود آمدند و چندى در آنجا زيستن گرفتند . نيروى موحدين پس از شكست عقاب در سال 609 ه ، روى به ضعف نهاده بود « 4 » و عوامل تفكيك و انحلال در دولتشان بروز كرده بود . چون سلطان موحدين الناصر پس از هزيمت از نبرد عقاب در سال 610 ه درگذشت پسرش يوسف المستنصر جانشين او گرديد . او جوانى سست‌راى بود و جز لهو و لعب كارى نمىشناخت . امور مملكتش پريشان شد . در اين روزگاران كه دولت موحدين بازيچهء دست تقدير شده بود ، بنى مرين به مغرب نفوذ كردند و براى نخستين بار در سال 613 با موحدين درگير نبرد شدند و اين به هنگامى بود كه المستنصر موحدى آهنگ برافكندن آنان نمود و لشكر به جنگشان فرستاد ولى شكست خورد و به هزيمت رفت و بنى مرين تا حوالى فاس پيش راندند . امير بنى مرين در اين اوان ابو محمد عبد الحق بن خالد بن محيو بود . ابو محمد عبد الحق در يكى از نبردها در سال 614

--> ( 3 ) . الذخيرة السنيه ص 10 و 11 و 16 . ( 4 ) . الذخيرة السنيه ص 52 و 53 . الاستقصاء لاخبار دول المغرب الاقصى ج 2 / ص 3 - 5 .